Sendikal Haklar &amp; TİS

Yargıtay 9. Hukuk DairesiE. 2022/4932K. 2022/589212.05.2022

Toplu iş sözleşmesi kapsamında emsal işçi araştırması ve ücret farkı

İşçi, toplu iş sözleşmesinin ücret hükümlerinin yanlış uygulandığını ileri sürdü. Yargıtay, emsal işçinin belirlenmesi gerektiğini vurgulayarak eksik incelemeyle verilen kararı bozdu.

Yargıtay 9. Hukuk DairesiE. 2022/7252K. 2022/858230.06.2022

Kadroya geçirilen işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanma hakkı

375 sayılı KHK kapsamında kadroya geçen işçi, yeni TİS'den geçmişe dönük yararlanmak istedi. Yargıtay, aynı dönemde birden fazla TİS'den yararlanılamayacağını belirledi.

Yargıtay 9. Hukuk DairesiE. 2023/1768K. 2023/491704.04.2023

Sendika değişikliği nedeniyle baskı, tehdit ve haksız fesih

İşçiler, sendika değiştirince işveren tarafından baskı ve tehdit uygulanmış, ardından işten çıkarılmışlardır. Yargıtay, derdestlik gerekçesiyle esasa girilmeden verilen ret kararının hatalı olduğuna hükmetti.

Yargıtay 9. Hukuk DairesiE. 2023/4856K. 2023/447628.03.2023

Aynı işçiye hem ücretsiz izin hem fesih için ayrı sendikal tazminat

İşçi önce sendika üyeliği nedeniyle ücretsiz izne çıkarılmış, sonra sözleşmesi feshedilmiştir. Yargıtay, iki ayrı haksız eylem için ayrı ayrı sendikal tazminat verilebileceğini açıklığa kavuşturdu.

Yargıtay 9. Hukuk DairesiE. 2024/5407K. 2024/832815.05.2024

Dayanışma aidatı ödeyen işçiden fazla kesinti yapılması — sendika özgürlüğü

TİS'den dayanışma aidatıyla yararlanan işçilerden, sendika üyelerinden fazla kesinti yapılıyordu. Yargıtay, bu uygulamanın olumsuz sendika özgürlüğünü ihlal ettiğini saptayarak bozdu.

Yargıtay 9. Hukuk DairesiE. 2022/4307K. 2022/578411.05.2022

Sendikal tazminat hesaplama yöntemi — fesih tarihi ücreti

Sendika üyesi işçi, işe iade sonrası işe başlatılmayınca sendikal tazminat talep etti. Yargıtay, sendikal tazminatın feshin geçersiz sayıldığı tarihteki ücret üzerinden hesaplanması gerektiğine hükmetti.

İşçi LehineDüzeltilerek Onama

Sendikal tazminatın hesaplanmasında ücret belirlenmesi

Sendikal nedenle feshedilen işçinin tazminatı hesaplanırken hangi ücretin esas alınacağı tartışılmıştır. Yargıtay, sendikal tazminatın en az bir yıllık ücret tutarında olması gerektiğini ve brüt ücretin esas alınacağını belirtmiştir.

Yargıtay 9. Hukuk DairesiE. 2021/3459K. 2021/789308.06.2021

Yargıtay 9. Hukuk DairesiE. 2022/4567K. 2022/1023414.08.2022

Sendika üyesi işçilerin toplu olarak feshinde sendikal neden karinesi

İşveren, sendikaya üye olan on beş işçinin tamamını aynı gün işten çıkarmıştır. Yargıtay, toplu feshin sendika üyelerine yönelik olmasının güçlü bir sendikal neden karinesi oluşturduğunu ve işverenin bu karineyi çürütmesi gerektiğini belirtmiştir.

Yargıtay 9. Hukuk DairesiE. 2023/2348K. 2023/568218.04.2023

Toplu iş sözleşmesinden yararlanma koşulları

Sendika üyesi olmayan işçi, dayanışma aidatı ödeyerek toplu iş sözleşmesinden yararlanmak istemiştir. Yargıtay, dayanışma aidatı ödeyen işçinin TİS'ten yararlanma hakkının bulunduğunu ve işverenin bu hakkı engelleyemeyeceğini onaylamıştır.

Yargıtay 9. Hukuk DairesiE. 2024/1239K. 2024/346025.02.2024

Sendika temsilcisinin iş güvencesi

Sendika işyeri temsilcisi, performans düşüklüğü gerekçesiyle işten çıkarılmıştır. Yargıtay, sendika temsilcilerinin görev süreleri boyunca güçlendirilmiş iş güvencesinden yararlandığını ve ancak haklı nedenle feshedilebileceğini belirterek işe iadesine hükmetmiştir.

İşveren LehineOnama

Grev süresinde ücret ödenmemesi

İşçiler, yasal grev süresince ücret ödenmediğini ileri sürerek dava açmıştır. Yargıtay, grev süresince iş sözleşmesinin askıda olduğunu ve işverenin ücret ödeme yükümlülüğünün bulunmadığını belirtmiştir.

Yargıtay 22. Hukuk DairesiE. 2020/7895K. 2021/346215.03.2021

Yargıtay 9. Hukuk DairesiE. 2023/6789K. 2023/1234525.09.2023

İşverenin sendika üyeliğini öğrenmesi ve fesih zamanlaması

İşveren, işçinin sendikaya üye olduğunu öğrendikten üç gün sonra sözleşmeyi feshetmiştir. Yargıtay, fesih zamanlamasının sendikal nedenle yapıldığına kuvvetli karine oluşturduğunu ve işverenin aksini kanıtlaması gerektiğini belirtmiştir.

Yargıtay 9. Hukuk DairesiE. 2024/5681K. 2024/1123725.07.2024

Toplu iş sözleşmesinin geriye yürümesi

Yeni imzalanan toplu iş sözleşmesinin yürürlük başlangıç tarihinin önceki TİS'in sona erdiği tarih olarak belirlenmesi tartışılmıştır. Yargıtay, TİS'in geriye yürümesinin mümkün olduğunu ve tarafların anlaşmasıyla önceki dönem alacaklarının da yeni TİS kapsamında değerlendirilebileceğini onaylamıştır.

Yargıtay 9. Hukuk DairesiE. 2022/8901K. 2023/234520.02.2023

Sendika özgürlüğüne müdahale ve sarı sendika iddiaları

İşçiler, işverenin belirli bir sendikaya üye olmaya zorlandıklarını ve diğer sendikalardan istifa ettirildiklerini iddia etmiştir. Yargıtay, işverenin sendika seçimi konusunda işçilere baskı yapmasının sendika özgürlüğüne ağır müdahale oluşturduğunu karara bağlamıştır.

İşveren LehineOnama

Lokavt süresinde işçilerin hakları

İşveren, yasal lokavt uygulamıştır. İşçiler, lokavt süresince sosyal yardımların kesilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Yargıtay, lokavt süresinde grev süresindeki kuralların uygulanacağını ve sosyal yardımların askıya alınmasının yasal olduğunu belirtmiştir.

Yargıtay 9. Hukuk DairesiE. 2025/1238K. 2025/368018.03.2025

Yargıtay 9. Hukuk DairesiE. 2024/3461K. 2024/890314.06.2024

Yetki tespitine itiraz sürecinde fesih yasağı

Sendikanın yetki tespiti başvurusu sürecinde işveren, beş sendika üyesini işten çıkarmıştır. Yargıtay, yetki tespiti sürecinde sendika üyesi işçilerin feshinin STİSK m.25 kapsamında yasak olduğunu ve feshin sendikal nedenle yapıldığı karinesini oluşturduğunu belirtmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel KuruluE. 2023/890K. 2024/12307.02.2024

Sendikal tazminat ile işe başlatmama tazminatının birlikte hükmedilmesi

Hukuk Genel Kurulu, sendikal nedenle feshedilen işçiye hem sendikal tazminat hem de işe başlatmama tazminatının birlikte hükmedilip hükmedilmeyeceğini tartışmıştır. Karar, iki tazminatın farklı amaçlara hizmet ettiğini ve birlikte hükmedilmesinin mümkün olduğunu belirleyerek içtihadı birleştirmiştir.

Yargıtay 9. Hukuk DairesiE. 2025/4570K. 2025/901526.06.2025

Sendika üyeliğinden istifa ettirme baskısı

İşveren, sendika üyesi işçilere bireysel görüşmelerde istifa etmeleri yönünde baskı uygulamıştır. İşçiler, baskı sonucu istifa dilekçesi imzalamak zorunda kaldıklarını ileri sürmüştür. Yargıtay, irade sakatlığı altında verilen istifaların geçersiz olduğunu ve sendikal tazminat gerektirdiğini belirtmiştir.

Yargıtay 9. Hukuk DairesiE. 2023/10567K. 2024/56715.01.2024

Grev oylamasının usulüne uygun yapılmaması

İşveren, grev oylamasının usul kurallarına uygun yapılmadığını ileri sürerek grevin durdurulmasını talep etmiştir. Yargıtay, grev oylamasında katılım oranının yeterli olduğunu ancak oy pusulalarının gizlilik ilkesine uygun kullanılmadığını tespit ederek oylamanın yenilenmesine hükmetmiştir.

Yargıtay 9. Hukuk DairesiE. 2024/7890K. 2025/12306.01.2025

Eda grevinde üretim faaliyetinin tamamen durması

Sendika, eda grevi ilan etmiş ancak grev sürecinde üretim tamamen durmamıştır. İşveren, grevin etkisiz kaldığını savunmuştur. Yargıtay, grevin etkinliğinin işverenin değerlendirmesine bırakılamayacağını ve yasal grevin korunması gerektiğini karara bağlamıştır.

Yargıtay 9. Hukuk DairesiE. 2026/4123K. 2026/638919.03.2026

Sendikaya üyelik bilgisinin açıklanmasının kişisel veri ihlali sayılması

İşçinin sendika üyeliği bilgisi, işverenin yazılı onayı alınmaksızın üçüncü kişi şirkete iletilmiştir. İşçi, hem sendikal tazminat hem de kişisel veri ihlali tazminatı talep etmiştir. Yargıtay, sendika üyeliğinin KVKK kapsamında özel nitelikli kişisel veri olduğunu, bu verinin rızasız paylaşılmasının hem KVKK hem de Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25. maddesi kapsamında ayrı tazminat yükümlülüğü doğurduğunu hükme bağlamıştır.

Yargıtay 9. Hukuk DairesiE. 2024/3809K. 2024/564126.03.2024

Sendikal nedenle fesihte tazminat miktarının belirlenmesi ve alt sınırın aşılması

İşçi, sendikaya üye olduğunun işverenin bilgisine girmesinden kısa süre sonra geçerli neden gösterilmeksizin işten çıkarılmıştır. İlk derece mahkemesi asgari sendikal tazminat olan 1 yıllık ücret üzerinden hüküm kurmuştur. Yargıtay, sendikal nedenle feshin ispatlandığı hallerde mahkemenin 2821 sayılı Sendikalar Kanunu m.31 gereğince asgari tutarla bağlı olmayıp somut olayın ağırlığına, feshin açıklığına ve işveren tutumuna göre daha yüksek tazminata hükmedebileceğini karara bağlamıştır.