İkale sözleşmesinde makul yararın bulunmaması ve irade sakatlığı — geçersizlik sonuçları
Karar Özeti
Davacı işçi, bir finans kuruluşunda dokuz yıl çalışmış; işveren tarafından 'şirket yeniden yapılanması' gerekçesiyle kendisine sunulan ikale (bozma sözleşmesi) belgesini, iş sözleşmesinin 'zaten feshedileceğinin' söylenmesi üzerine imzalamıştır. Davacı, imzaladığı ikale sözleşmesinin geçersiz olduğunu ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile işsizlik sigortasına hak kazandırıcı statü tespiti talep etmiştir. İlk derece mahkemesi, ikaleyi geçerli sayarak davayı reddetmiştir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararı bozmuştur: İkale sözleşmesinin geçerli sayılabilmesi için öncelikle işçi lehine 'makul bir yarar' sağlanmış olması zorunludur; salt kıdem ve ihbar tazminatına eşdeğer ödeme makul yarar olarak kabul edilemez, bunun üzerinde somut bir menfaat bulunmalıdır. Bunun yanı sıra iradenin serbestçe oluşup oluşmadığı da titizlikle denetlenmeli; fesih tehdidi veya baskı altında imzalanan ikale sözleşmeleri Türk Medeni Kanunu'nun 23. ve Türk Borçlar Kanunu'nun 30. maddeleri çerçevesinde geçersiz sayılabilir. Somut olayda işverenin 'iş sözleşmeniz zaten feshedilecek' ifadesiyle psikolojik baskı oluşturduğu anlaşılmakta olup bu durum iradenin serbest oluşmadığına karine teşkil eder. Dosyanın makul yarar ve irade serbestisi yönünden yeniden incelenmek üzere bozulmasına karar verilmiştir. 2026 yılı kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL, brüt asgari ücret 33.030 TL'dir; tazminat hesabının bu esas veriler üzerinden yenilenmesi gerekmektedir.
Bu karar işçi lehine sonuçlanmıştır.
Bozma