Mobbing (İşyeri Psikolojik Taciz) Nedir ve Haklarınız Nelerdir? (2026)
Yayın tarihi: 2026-03-28
Mobbing (İşyeri Psikolojik Taciz) Nedir?
Mobbing; işyerinde bir çalışana yönelik sistematik, tekrarlayan ve kasıtlı biçimde uygulanan psikolojik baskı, aşağılama, dışlama veya sindirme davranışları bütünüdür. Türk hukukunda açık bir "mobbing kanunu" bulunmamakla birlikte bu davranışlar 4857 sayılı İş Kanunu m.77, Türk Borçlar Kanunu m.417 ve Anayasa m.17 kapsamında yasaklanmıştır.
Hangi Davranışlar Mobbing Sayılır?
Aşağıdaki davranışlar tek başına yeterli olmayabilir; ancak sistematik ve sürekli biçimde uygulanmaları halinde mobbing oluşturabilir:
- Toplantılara ve bilgilendirmelere kasıtlı olarak davet edilmemek
- Görev ve sorumlulukların yazılı bildirim olmaksızın daraltılması ya da anlamsız işlerle meşgul edilme
- Sürekli eleştiri, aşağılama ve küçük düşürücü yorumlar
- İş arkadaşları veya üstler tarafından sosyal dışlama
- Fiziksel çalışma koşullarının kasıtlı olarak kötüleştirilmesi (izole oda, gürültülü alan vb.)
- Haksız performans değerlendirmeleri ve gerçek dışı suçlamalar
- İzin, terfi ve eğitim haklarından sistematik olarak yoksun bırakma
Mobbing ile Olağan Yönetim Arasındaki Fark
Yargıtay içtihadına göre işverenin yönetim hakkı kapsamındaki meşru direktifler (görev değişikliği, performans hedefi belirleme vb.) mobbing sayılmaz. Belirleyici unsur; davranışların sistematik, sürekli ve kasıtlı nitelik taşımasıdır.
Kanıtlama: Nasıl İspat Edilir?
Mobbingde ispat yükü genel olarak işçidedir; ancak Yargıtay 22. HD 2026/22781 kararında da belirtildiği üzere ayrı ayrı masum görünen davranışların bir bütün olarak ve süreç içinde değerlendirilmesi gerekir. Kanıt olarak kullanılabilecek unsurlar:
- E-posta, mesaj ve yazışma kayıtları
- Tanık beyanları (iş arkadaşları, eski çalışanlar)
- Performans değerlendirme ve tutanak belgeleri
- Psikolojik veya psikiyatrik raporlar (tedavi kayıtları)
- İşyeri güvenlik kamera kayıtları
Hangi Haklarınızı Kullanabilirsiniz?
| Hak / Talep | Hukuki Dayanak |
|---|---|
| Haklı nedenle fesih ve kıdem tazminatı | 4857 m.24/I-d |
| Manevi tazminat | TBK m.417, m.58 |
| Maddi tazminat (gelir kaybı, tedavi masrafları) | TBK m.417, m.49 |
| İşe iade (iş güvencesi kapsamındaysa) | 4857 m.18-21 |
| İşverenin idari para cezasına çarptırılması | 4857 m.105 |
Arabuluculuk ve Dava Süreci
Mobbing kaynaklı maddi/manevi tazminat ve kıdem tazminatı talepleri için iş mahkemesinde dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurmak gerekir (7036 m.3). Arabuluculuğa başvuru zamanaşımını ve hak düşürücü süreleri durdurur. Arabuluculukta uzlaşı sağlanamaması halinde son tutanaktan itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesine başvurulabilir.
2026 Temel Parametreler
| Kalem | Değer |
|---|---|
| Brüt Asgari Ücret | 33.030 TL/ay |
| Kıdem Tazminatı Tavanı | 53.919,68 TL |
| SGK İşveren Prim Payı | %21,75 |
| Maddi-Manevi Tazminat Zamanaşımı | 2 yıl (öğrenmeden) / 10 yıl (genel) |
| İş Sözleşmesi Alacakları Zamanaşımı | 5 yıl |
Not: 2016/2 sayılı Başbakanlık Genelgesi işyerinde mobbingin önlenmesine yönelik tedbirleri kapsamakta olup kamu işverenleri için bağlayıcıdır; özel sektör işverenleri için yol gösterici niteliktedir. Yargıtay 22. HD 2026/22781 kararı, sistematik görev dışı bırakma ve sosyal dışlamanın mobbing kapsamında değerlendirilebileceğini teyit etmiştir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL, kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL, SGK işveren prim payı %21,75.