İş Kazası: Bildirim Yükümlülükleri ve Tazminat Hakları (2026)
Yayın tarihi: 2026-02-25
İş Kazası Nedir?
5510 sayılı Kanun'un 13. maddesi uyarınca iş kazası; sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, görev nedeniyle gönderildiği başka bir yerde, işverence sağlanan taşıtta işe gidip gelirken ya da emziren kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan sürelerde meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özre uğratan olaydır.
İşverenin Bildirim Yükümlülüğü
- Kaza Günü: İş kazasını öğrenen işveren, kazayı 3 iş günü içinde SGK'ya e-bildirge sistemiyle bildirmekle yükümlüdür (5510 m.13/2).
- Ölümlü Kazalarda: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu'na derhal bildirim yapılır.
- Kolluğa Bildirim: Ölümlü veya ağır yaralanmalı iş kazalarında kolluk kuvvetlerine de bildirim zorunludur.
- Kaza Raporu: İşveren ayrıntılı iş kazası soruşturma raporu düzenlemek ve işyerinde saklamakla yükümlüdür.
SGK Tarafından Sağlanan Haklar
| Hak | Açıklama |
|---|---|
| Geçici İş Göremezlik Ödeneği | Yatarak tedavide günlük kazancın ½'si; ayaktan tedavide ⅔'ü kadar ödenir. Süre doktorun verdiği rapor süresince devam eder. |
| Sürekli İş Göremezlik Geliri | İş göremezlik oranı %10 ve üzeri ise sürekli gelir bağlanır. Oran %10 altında ise toplu ödeme yapılır. |
| Ölüm Geliri | Sigortalının ölümü halinde hak sahiplerine (eş, çocuklar, ana-baba) gelir bağlanır. |
| Tedavi Giderleri | Tüm sağlık harcamaları SGK tarafından karşılanır; anlaşmalı hastanelerde doğrudan fatura edilir. |
İşverenin Kusur Sorumluluğu ve Tazminat Davası
SGK'nın sağladığı haklara ek olarak işçi veya mirasçıları, işverenin kusurundan kaynaklanan zararın tamamını talep etmek için iş mahkemesinde tazminat davası açabilir. Bu davada:
- Maddi tazminat: Aktüer hesabıyla belirlenen iş gücü kaybı, tedavi giderleri ve bakım masrafları (SGK peşin değeri düşülerek).
- Manevi tazminat: Yaşanan acı ve ıstırap için tarafların durumuna göre mahkemece takdir edilen tutar.
- Destekten yoksun kalma tazminatı: Ölümlü kazalarda bakmakla yükümlü olunan kişiler için ayrıca hesaplanır.
Kusur Tespiti ve Oranı
Tazminat hesabında kusur oranı belirleyicidir. Yargıtay içtihadına göre:
- İşveren iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini almamış ya da eksik almışsa ağır kusurlıdur (%60–100).
- İşçinin kendisinin de tedbirsizliği varsa işçinin kusur oranı düşülür.
- SGK'nın kusur tespiti ile mahkemenin bağımsız bilirkişi kanalıyla yaptığı tespit farklı olabilir; mahkeme kendi bilirkişisine dayanır.
Örnek Tazminat Hesabı (2026)
| Kalem | Açıklama |
|---|---|
| Kazalı işçinin yaşı | 35 |
| Brüt aylık ücret | 40.000 TL |
| İş göremezlik oranı | %30 |
| İşveren kusur oranı | %70 |
| Hesaplama yöntemi | Aktüer hesabı (güncel TÜİK yaşam tablosu) |
| SGK peşin değeri | Hesaptan indirilir |
İşverenin Almakla Yükümlü Olduğu Önlemler (6331 m.4)
- Risk değerlendirmesi yapmak ve güncel tutmak
- İSG eğitimi vermek (işe başlamadan önce ve periyodik olarak)
- Kişisel koruyucu donanım (KKD) sağlamak ve kullandırmak
- İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmek
- Acil durum ve tahliye planlarını hazırlamak
2026 Güncel Veriler
| Kalem | Değer |
|---|---|
| Brüt Asgari Ücret | 33.030 TL |
| Kıdem Tazminatı Tavanı | 53.919,68 TL |
| SGK İşveren Prim Payı | %21,75 |
| Geçici İş Göremezlik (yatarak) | Günlük kazancın ½'si |
| İş Kazası Bildirimi Süresi | 3 iş günü |
Not: İş kazası tazminat davalarında arabuluculuğa başvuru zorunlu değildir (7036 m.3/3). Zamanaşımı, tazminat davası için zararın öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl, her halde 10 yıldır (TBK m.72). İşveren idari para cezaları için 6331 m.26'ya bakılmalıdır. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL, kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL.