Rekabet Yasağı Sözleşmesi: Geçerlilik Şartları ve Sınırları
Yayın tarihi: 2026-02-10
Rekabet Yasağı Sözleşmesi Nedir?
Rekabet yasağı sözleşmesi, iş sözleşmesinin sona ermesinin ardından işçinin belirli bir süre, coğrafi alan ve faaliyet alanıyla sınırlı olmak üzere eski işvereniyle rekabet edecek faaliyetlerden kaçınmasını öngören sözleşmedir. Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 444-447. maddeleri arasında düzenlenmiştir.
Geçerlilik Şartları (TBK m.444)
Bir rekabet yasağı sözleşmesinin bağlayıcı olabilmesi için aşağıdaki şartların tamamının sağlanması gerekir:
- Yazılı şekil: Sözleşme yazılı biçimde yapılmış olmalıdır.
- Fiil ehliyeti: İşçi, sözleşme kuruluşu anında tam fiil ehliyetine sahip olmalıdır.
- Haklı menfaat: İşveren, işçinin müşteri çevresine, ticari sırlarına veya üretim süreçlerine erişimi nedeniyle zarara uğrama ihtimali olan makul bir menfaate sahip olmalıdır.
- İşçinin dürüstlüğe aykırı yararlanma potansiyeli: İşçinin edindiği bilgi veya ilişkileri rakip firmada kullanabilecek konumda olması gerekmektedir.
Sınırlar (TBK m.445)
Rekabet yasağı sözleşmesinin hukuka aykırı sayılmaması için aşağıdaki sınırlar içinde kalması zorunludur:
| Sınır Türü | Azami Süre / Alan |
|---|---|
| Süre | En fazla 2 yıl (haklı nedenler ve olağanüstü haller hariç) |
| Coğrafi alan | İşçinin faaliyet gösterdiği bölgeyle sınırlı olmalı; ülke geneli ancak istisnai durumlarda geçerlidir |
| İş alanı | İşçinin yürüttüğü işlerin türü ve kapsamıyla orantılı olmalıdır |
Mahkeme, yasak sınırlarını aşan rekabet yasağını tamamen geçersiz saymak yerine dürüstlük kuralları çerçevesinde daraltabilir (TBK m.445/2).
Sona Erme Halleri (TBK m.447)
Aşağıdaki durumlarda işçi rekabet yasağıyla bağlı kalmaz:
- İşveren, sözleşmeyi haklı neden olmaksızın feshetmişse,
- İşçi, sözleşmeyi işverenin kusuruna dayanan haklı bir nedenle feshetmişse,
- Yasağın devam etmesinin işçi için hakkaniyete aykırı sonuçlar doğurduğu yargıca ispat edilmişse.
İhlal ve Cezai Şart
Sözleşmede belirlenen cezai şart miktarı, ihlal nedeniyle işverenin uğradığı zararla orantılı olmalıdır. Yargıtay, cezai şartın aşırı yüksek belirlenmesini TBK m.182 kapsamında indirebileceğine hükmetmektedir.
- İşçi cezai şartı ödediğinde, yasak yükümlülüğünden kurtulur mu? Hayır — ödeme yalnızca zararı karşılar; yasak devam eder (işveren ek tazminat da talep edebilir).
- İşçi yasağı ihlal etmezse cezai şart ödenmez; cezai şart ihlal şartına bağlıdır.
Yargıtay Emsal Kararları
- Yargıtay 11. HD, E.2020/3241: Tüm Türkiye'yi kapsayan ve 3 yıl süreyle belirlenen rekabet yasağının, işçinin konumuyla orantısız olduğu gerekçesiyle kısmen geçersiz sayılmıştır.
- Yargıtay 9. HD, E.2019/8872: İşçinin sıradan bir satış personeli olduğu, ticari sırlara erişiminin bulunmadığı durumlarda rekabet yasağı hükmünün tamamen geçersiz olduğuna hükmedilmiştir.
2026 Değerlendirmesi
- Brüt asgari ücret: 33.030 TL — Bu oran, düşük ücretli işçilere uygulanan rekabet yasağının orantısızlığını mahkemelerin değerlendirmesinde etken olmaktadır.
- Kıdem tazminatı tavanı: 53.919,68 TL
- SGK işveren payı: %21,75
- Yazılı şekle uyulmaması halinde sözleşme geçersizdir; işçiden hiçbir talepte bulunulamaz.