İş Kazası Nedir? Tazminat Hakları ve Başvuru Süreci 2026
Yayın tarihi: 2026-03-22
İş Kazası Nedir?
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca iş kazası şu durumları kapsar:
- Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen kazalar,
- İşveren tarafından yürütülen iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütülen iş sırasında meydana gelen kazalar,
- Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında bulunduğu sırada meydana gelen kazalar,
- İşverence sağlanan taşıma aracıyla işe gidip gelme sırasında meydana gelen kazalar,
- Emziren kadın sigortalının çocuğunu emmek için işyeri dışında ayrılan zamanlarda meydana gelen kazalar.
İş Kazasında Bildirim Yükümlülüğü
| Yükümlü | Süre | Yapılacak Bildirim |
|---|---|---|
| İşveren | 3 iş günü içinde | SGK'ya e-Bildirge sistemi üzerinden bildirim |
| İşveren (kolluk bildirimi) | Derhal | Kazanın olduğu yerdeki kolluk kuvvetlerine |
| İşyeri hekimi / ilk yardım ekibi | Derhal | Olaya müdahale, rapor düzenleme |
Bildirimi zamanında yapmayan işverene SGK tarafından idari para cezası uygulanır ve geç bildirim durumunda yapılan masraflar işverenden tahsil edilir.
SGK Tarafından Sağlanan Haklar
İş kazası sonucu sigortalıya SGK tarafından şu yardımlar yapılır:
- Geçici iş göremezlik ödeneği: Yatarak tedavide günlük geçici iş göremezlik ödeneğinin %50'si, ayakta tedavide %60'ı oranında hesaplanır.
- Sürekli iş göremezlik geliri: Meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış sigortalıya bağlanır.
- Ölüm hâlinde hak sahiplerine gelir: Eş, çocuklar ve anne-babaya belirlenen oranlarda aylık bağlanır.
İşverenin Hukuki Sorumluluğu
SGK'nın sağladığı yardımlar, işverenin hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Kusuru bulunması hâlinde işveren ayrıca tazminat ödemekle yükümlüdür. Tazminat türleri:
| Tazminat Türü | Kapsam | Hukuki Dayanak |
|---|---|---|
| Maddi tazminat | Tedavi masrafları, kazanç kaybı, bakıcı giderleri, yardım giderleri | TBK m.49, 6331 m.26 |
| Manevi tazminat | Acı, keder, yaşam kalitesi kaybı | TBK m.56 |
| Destekten yoksun kalma tazminatı | Ölümlü kazalarda hak sahiplerine | TBK m.53 |
Kusur Oranı ve Tazminat Hesabı
İşveren, iş kazasında tamamen kusursuz olduğunu ispat edemezse tazminatla yükümlüdür. Tazminat miktarı, kusur oranına göre belirlenir:
- İşverenin tam kusurlu olması hâlinde tazminatın tamamı işverene yüklenir.
- İşçinin de kusuru varsa tazminattan indirim yapılır (müterafik kusur).
- SGK tarafından yapılan ve yapılacak olan ödemeler tazminattan mahsup edilir.
Yargıtay Kararlarından Önemli İlkeler
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, iş kazası tazminat davalarında şu ilkeleri yerleştirmiştir:
- İşveren, işyerinde alınması gereken güvenlik tedbirlerini almadığını ispat edemezse kusurlu kabul edilir.
- Risk değerlendirmesi yapılmamış ya da güncellenmemiş işyerlerinde iş kazası gerçekleşmesi hâlinde işveren ağırlıklı kusurlu sayılır.
- İşveren tarafından sağlanan servis aracındaki kazalar da iş kazası sayılır; işveren taşeron seçimindeki özen yükümlülüğünden sorumludur (2026/30967 E.).
2026 Referans Bilgiler
| Bilgi | Değer |
|---|---|
| Brüt asgari ücret | 33.030 TL / ay |
| Kıdem tazminatı tavanı | 53.919,68 TL |
| SGK işveren prim payı | %21,75 |
| İş kazası SGK bildirim süresi | 3 iş günü |
| Tazminat zamanaşımı | 10 yıl (TBK m.146) |
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; bireysel hukuki danışmanlığın yerini tutmaz. 2026 itibarıyla SGK işveren prim payı %21,75; brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL.