Stajyer ve Çırak Çalışanların Hakları (2026)
Yayın tarihi: 2026-02-05
Stajyer ve Çırak Arasındaki Fark
Türk hukukunda "stajyer" ve "çırak" farklı hukuki statülere tabidir. Stajyer; yükseköğretim veya meslek lisesi öğrencisi olup eğitim kapsamında işyerinde pratik uygulama yapan kişidir. Çırak ise 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında bir mesleği öğrenmek amacıyla işverene bağlı olarak çalışan kişidir.
SGK Kapsamı
Stajyerler
Mesleki ve teknik ortaöğretim ile yükseköğretim öğrencileri, staj süresince 5510 sayılı Kanun'un 5/b maddesi kapsamında iş kazası ve meslek hastalığı sigortasına tabi tutulur. Bu prim işverene ait olup öğrencinin genel sağlık sigortası okul tarafından karşılanır. SGK bildirimi işverenin yükümlülüğündedir.
Çıraklar
Çıraklar, 5510 m.5/a kapsamında kısa vadeli sigorta kollarına (iş kazası, meslek hastalığı) ve genel sağlık sigortasına tabi tutulur. Primleri ilgili kurum (Milli Eğitim Bakanlığı) tarafından ödenir.
Ücret Hakları
Stajyerler
Zorunlu staj uygulamasında işverenin ücret ödeme yükümlülüğü bulunmamakla birlikte, pek çok mevzuat ve sözleşme stajyere ödeme yapılmasını öngörür. Ücret ödenmesi halinde brüt asgari ücretin %30'unun altında belirlenemez (özel sektörde gönüllü stajlar için yasal bir alt sınır bulunmamaktadır; uygulamada tartışmalıdır).
Çıraklar
3308 sayılı Kanun m.25 uyarınca çıraklara asgari ücretin; 16 yaş altında %30'u, 16 yaş ve üstünde %30'undan az olmamak üzere ücret ödenmesi zorunludur. 2026 yılı için bu tutarlar:
| Yaş Grubu | Asgari Çırak Ücreti (Brüt) |
|---|---|
| 16 yaş altı | 9.909 TL / ay (%30 × 33.030) |
| 16 yaş ve üstü | 9.909 TL / ay (%30 × 33.030) |
İş Kazası Halinde Tazminat
Stajyer veya çırak iş kazasına uğrarsa, sigortalı sayıldığı için SGK'dan geçici iş göremezlik ödeneği alır. İşverenin kusuru varsa ayrıca maddi ve manevi tazminat davası açılabilir. Yargıtay 21. Hukuk Dairesi kararlarına göre stajyerin de gerçek anlamda işçi sayılması halinde 4857 sayılı Kanun kapsamında koruma sağlanır.
İşverenin Temel Yükümlülükleri
- SGK bildirimini zamanında yapmak (işe başlamadan önce veya en geç aynı gün)
- İş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almak (6331 m.4)
- Kişisel koruyucu donanım sağlamak
- Staj/çıraklık sözleşmesi düzenlemek
- Çalışma süresini haftalık 40 saati geçmeyecek biçimde düzenlemek
2026 Güncel Bilgiler
| Bilgi | Değer |
|---|---|
| Brüt asgari ücret | 33.030 TL / ay |
| Çırak asgari ücreti (16 yaş üstü) | 9.909 TL / ay (brüt) |
| Kıdem tazminatı tavanı | 53.919,68 TL |
| SGK işveren prim payı | %21,75 |
| Stajyer SGK kodu | 5510 m.5/b |
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; bireysel hukuki danışmanlığın yerini tutmaz. 2026 itibarıyla brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.