Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu

Sendika: İşçilerin veya işverenlerin çalışma ilişkilerinde ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluştur. Toplu iş sözleşmesi: İş sözleşmesinin yapılması, içeriği ve sona ermesine ilişkin hükümleri düzenleyen sözleşmedir.

On beş yaşını dolduran ve İş Kanunu anlamında işçi sayılanlar sendikaya üye olabilir. Sendikaya üyelik, e-Devlet üzerinden yapılır. İşçi, aynı işkolunda birden fazla sendikaya üye olamaz.

İşçilerin sendikaya üye olmaları veya sendikal faaliyetlere katılmaları nedeniyle işten çıkarılmaları yasaktır. Sendika özgürlüğüne aykırı fesih halinde işçiye en az 1 yıllık ücreti tutarında sendikal tazminat ödenir.

Toplu iş sözleşmesi yapılan işyerinde sendika, temsilci atayabilir. Temsilcinin iş güvencesi vardır ve temsilcinin rızası olmadan işyeri değiştirilemez veya çalışma koşulları ağırlaştırılamaz.

Toplu iş sözleşmesi yapmak isteyen sendikanın, kurulu bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde birini üye kaydetmiş olması ve toplu iş sözleşmesi yapılacak işyerinde çalışan işçilerin yarıdan fazlasını üye kaydetmiş olması gerekir.

Toplu iş uyuşmazlığında grev, işçilerin topluca çalışmamak suretiyle işyerinde faaliyeti durdurmak veya işin niteliğine göre önemli ölçüde aksatmak amacıyla aralarında anlaşarak veyahut bir kuruluşun aynı amaçla topluca çalışmamaları için verdiği karara uyarak işi bırakmalarıdır.

Can ve mal kurtarma işlerinde, cenaze ve tekfin işlerinde, su, elektrik, doğalgaz üretim ve dağıtımında, bankacılık hizmetlerinde ve Milli Savunma Bakanlığı işyerlerinde grev ve lokavt yasaktır.

Kanun dışı grev yapan işçiler iş sözleşmelerinin feshedilmesini haklı kılar. Kanun dışı lokavt yapan işveren ise işçilerin uğradığı zararları tazminle yükümlüdür.