Türk Borçlar Kanunu — İş Hukuku Hükümleri
Türk Borçlar Kanunu'nun hizmet sözleşmesine ilişkin hükümleri. İş Kanunu kapsamı dışında kalan çalışanlar için temel düzenleme.
Hizmet Sözleşmesinin Tanımı
Hizmet sözleşmesi, işçinin işverene bağımlı olarak belirli veya belirli olmayan süreyle iş görmeyi ve işverenin de ona zamana veya yapılan işe göre ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.
Sözleşmenin Kurulması
Hizmet sözleşmesi, kanunda aksine bir hüküm olmadıkça özel bir şekle tabi değildir. Yazılı şekilde yapılmamış olan sözleşmelerde işveren, işçiye en geç 2 ay içinde çalışma koşullarını yazılı olarak bildirmekle yükümlüdür.
Ücretin Ödenmesi
İşveren, işçiye sözleşmede veya toplu iş sözleşmesinde belirlenen; sözleşmede belirlenmemişse asgari ücretten az olmamak üzere emsal ücreti ödemekle yükümlüdür. Aksine anlaşma olmadıkça ücret her ayın sonunda ödenir.
Fazla Çalışma
Fazla çalışma, ilgili kanunlarda belirlenen normal çalışma süresinin üzerinde ve işçinin rızasıyla yapılan çalışmadır. İşveren, fazla çalışma karşılığı normal saat ücretinin en az yüzde elli fazlasını ödemekle yükümlüdür.
İşçinin Kişiliğinin Korunması
İşveren, hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak ve saygı göstermek, işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzeni sağlamak, özellikle işçilerin psikolojik ve cinsel tacize uğramamaları ve bu tür tacizlere uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.
Rekabet Yasağı
Fiil ehliyetine sahip olan işçi, işverene karşı sözleşmenin sona ermesinden sonra herhangi bir biçimde onunla rekabet etmekten kaçınmayı yazılı olarak üstlenebilir. Rekabet yasağı en fazla 2 yıl süreyle sınırlandırılabilir.
Haklı Nedenle Fesih
Taraflardan her biri, haklı sebeplerle sözleşmeyi derhal feshedebilir. Sözleşmeyi fesheden taraf, fesih sebebini yazılı olarak bildirmek zorundadır.
Haksız Feshin Sonuçları
Haklı sebep olmaksızın hizmet sözleşmesini derhal fesheden taraf, bildirim süresine uyarak feshetmiş olsaydı hizmet sözleşmesinin sona ereceği tarihe kadarki süre için hakların karşılığı olan tazminatı ödemek zorundadır.
Hizmet Belgesi
İşveren, işçinin isteği üzerine her zaman işin türünü ve süresini içeren bir hizmet belgesi vermekle yükümlüdür. İşçinin açıkça istemesi halinde hizmet belgesinde, işçinin iş görmedeki becerisi ile tutum ve davranışları da belirtilir.